General

(Nov. 19/2025) Addis Ababa – A high-level experience-sharing discussion was held today between FPPA officials and Mozambique delegates, focusing on the progress and implementation of Electronic Government Procurement (e-GP) system.

During the session, H.E. Mrs. Meseret Meskelebriefly explained that the Electronic Government Procurement system enhances transparency and reduces corruption.  H.E. Mrs. Meseret Meskele added it also ensures fairness, strengthens accountability, and builds public trust in public procurement processes.

The Mozambique delegation visited Ethiopia with the primary objective of learning from Ethiopia’s experience in digital procurement reform. The discussion highlighted Ethiopia’s achievements in automating tender processes, improving access to procurement information, and creating a fully traceable and auditable procurement workflow.

H.E. Mrs. Meseret Meskele explained that the e-GP system has significantly minimized human intervention, and improved efficiency across government organizations. The platform enables suppliers to access tenders, submit bids, and track procurement decisions online.

On the other hand, Mr. Ewnetu, PERAGO founder and manager, delivered a detailed presentation on the structure, operation, functionality, and overall process of the Government Electronic Procurement (e-GP) system.

In his remarks, Mr. Ewnetu emphasized that the success of the e-GP platform is fundamentally rooted in strong leadership and a well designed institutional framework. He noted that Ethiopia has been able to implement a robust electronic procurement system largely because of the government’s firm commitment to leadership and the establishment of a clear, organized structure to support the platform.

Furthermore, Mr. Ewnetu highlighted the importance of system integration as a key factor in ensuring the effectiveness of the e-GP system. He explained that the platform is now interconnected with critical national systems, including financial institutions, the national ID, and other key government platforms, enabling seamless data exchange and improved service delivery.

Finally, both parties expressed interest in strengthening cooperation and exploring opportunities for continuous experience sharing as part of broader continental efforts to enhance transparency, accountability, and digital governance in public procurement.

(ጥቅምት 04/2018 ዓ.ም)፣ የገንዘብ ሚኒስቴርና በገንዘብ ሚኒስቴር ስር የሚገኙ ተጠሪ ተቋማት የ2018 በጀት ዓመት የመጀመሪያ ሩብ አመት አፈጻጸምን በጋራ ገምግመዋል።

በግምገማው ወቅት የመንግስት ግዥና ንብረት ባለስልጣን የ2018 በጀት ዓመት የመጀመሪያ ሩብ አመት አፈጻጸም በዋና ዳይሬክተሯ ክብርት ወ/ሮ መሰረት መስቀሌ የቀረበ ሲሆን በሩብ ዓመቱ መመሪያዎች፣ የስልጠና ሞጁሎች እና መሰል የአሰራር ስርዓቶች የተዘረጉበትና ወደ ትግበራ የተገባበት መሆኑን አመላክተዋል።

ክብርት ወ/ሮ መሰረት በገለጻቸው ባለስልጣን መስሪያ ቤቱ የአሰራር ስርዓቱን ሙሉ ለሙሉ ዲጂታላይዝ ለማድረግ ከፍተኛ ስራ የሰራ መሆኑን ጠቅሰው በዚህም የመንግስት ኤሌክትሮኒክ ግዥ (e-GP) በሁሉም የፌዴራል ባለበጀት መስሪያ ቤቶች ተግባራዊ መደረጉን፣ ዲጂታል ትምህርት (E- learning) መዘጋጀቱን፣ የኤሌክትሮኒክ ትምህርቱ አዳዲስ መመሪያዎችን እንዲያካትት መደረጉን፣ ዲጂታል የደብዳቤ መጻጻፊያ ተገባራዊ መደርጉን፣ ዲጂታል የአስተያየት መስጫ እና የቅሬታ መቀበያ ስርዓቶች  ተግባራዊ መደረጋቸውን ለአብነት ጠቅሰዋል።

ክብርት ወ/ሮ መሰረት አክለውም የመንግስት የኤሌክትሮኒክ ግዥ (e-GP) ሥርዓት ትግበራን ወደ ክልሎች ለማውረድ ከፍተኛ ሥራ እየተሰራ እንደሚገኝና በዚህ ሩብ ዓመት ለድሬዳዋ ከተማ አስተዳደር፣ ለሶማሌ ብሔራዊ ክልላዊ መንግሥት፣ ለደቡብ ምዕራብ ኢትዮጵያ ብሔራዊ ክልላዊ መንግስት፣ ለማዕከላዊ ኢትዮጵያ ብሔራዊ ክልላዊ መንግሥት እንዲሁም ለሌሎች ክልሎች አስፈላጊውን ስልጠና እየተሰጠ እንደሚገኝ እና የመሰረተ ልማት ተግባራት እየተከናወነ እንደሚገኝ አብራርተዋል።

በተጨማሪም የመንግስት ኤሌክትሮኒክ ግዥን (e-GP) ከሌሎች ሲሲተሞች ጋር የማስተሳሰር ስራ መሰራቱንና የመንግስት ኤሌክትሮኒክ ግዥን (e-GP) ስርዓት በኢንሳ የደህንነት ኦዲት እንደተደረገለት በማብራሪያቸው የተካተተ ሲሆን የተጠናከረ ኦዲትና ክትትል ስርዓት መዘርጋቱንም በገለጻቸው አንስተዋል።

(ጥቅምት 26/2018 ዓ.ም)፣ የኢፌዴሪ የመንግስት ግዥና ንብረት ባለስልጣን የመንግስት ግዥና ንብረት ሥርዓትና ቁጥጥርን በማጠናከር ገንዘብ ሊያስገኝ የሚችለውን ከፍተኛ ጥቅም እንዲያስገኝ የማስቻል ተልዕኮን ይዞ በከፍተኛ ትጋት እየሰራ የሚገኝ ተቋም ነው፡፡

ባለስልጣኑ ይህን ተልዕኮን ለመወጣት የአሰራር ስርዓቶችን ከመዘርጋት ጀምሮ በየደረጃው የሚገኙ ተገልጋዮችንና ባለድርሻ አካላትን እያሰለጠና የጋራ ተግባቦት እንዲኖር ለማድረግ እየሰራ ይገኛል፡፡ በዚህም ባለፉት ሁለት ቀናት  ከክልል የግዥና ንብረት ተቆጣጣሪ መስሪያ ቤቶች  ለተውጣጡ ባለሙያዎች እና ለባለስልጣኑ የኦዲት ባለሙያዎች በመንግስት ግዥና ንብረት ህጋዊነት ኦዲት ላይ ስልጠና ሰጥቷል፡፡

ስልጠናውን የሰጡት በመንግስት ግዥና ንብረት ባለስልጣን የመንግስት ግዥ እና ንብረት አፈጻጸም እና ህጋዊነት ኦዲት እና ክትትል መሪ ስራ አስፈፃሚ አቶ አዲስ ጎዳና ሲሆኑ የመንግስት ግዥና ንብረት ህጋዊነት ኦዲት ተቋማት የመንግስትን በጀት በአግባቡ እንዲጠቀሙና በጀቱ ከታለመለት ዓላማ ላይ እንዲውል በማድረግ በኩል ያለው ሚና የጎላ መሆኑን አመላክተዋል፡፡

አቶ አዲስ በስልጠናቸው የግዥ ኦዲት በተቋማት ላይ የህዝብ አመኔታን እንዲሰፍን ለማድረግ፣ የተቋማትን የግዥና ንብረት አፈጻጸም ጥራትን ለማሳደግ፣ የህግ ተገዥነትን ለማስፈን፣ ብልሹ አሰራርን ለመከላከልና ገንዘብ ሊያስገኝ የሚችለውን ከፍተኛ ዋጋ ለማስገኘት እጅግ አስፈላጊ መሆኑን አብራርተዋል፡፡

አቶ አዲስ አክለውም አንድ የኦዲት ባለሙያ ስራውን በሚፈለገው ልክና በትክክለኛው መንገድ ለማከናወን ወደ ኦዲት ስራ ከመግባቱ አስቀድሞ የግዥ ኦዲት መርሆችን ማወቅና መላበስ ይኖርበታል ሲሉ በአስንዖት የገለጹ ሲሆኑ እነዚህም ህጋዊነት፣ ግልጽነት፣ ተጠያቂነት፣ ለገንዘብ ዋጋ መስጠት፣ ፍትሃዊነት፣ ታማኝነት፣ ተጨባጭነት፣ ነፃነት እና ሙያዊነት መሆናቸውን አብራርተዋል፡፡

ስልጠናው በተጨማሪም የኦዲት መነሻና መድረሻ፣ ሊያጋጥሙ የሚችሉ ችግሮች እና ሊወሰዱ የሚገባቸው የመፍትሔ አቅጣጫዎችን ያካተተ ነበር፡፡

(ጥቅምት 21/2018 ዓ.ም)፣ የኢፌዴሪ የመንግስት ግዥና ንብረት ባለስልጣን በአዋጅ 1333/2016 የተሰጠውን ተግባርና ሀላፊነት ለመወጣት የአዋጅ ማስፈጸሚያ መመሪያዎችንና የአሰራር ስርዓቶችን ከማዘጋጀት ባለፈ  መመሪያዎችንና የአሰራር ስርዓቶችን ተገልጋዩ ማህበረሰብ አውቆና ተረድቶ እንዲፈጽማቸው ለማስቻል ተከታታይ ስልጠናዎችን እየሰጠና ውይይቶችን እያካሄደ ይገኛል።

 በዚህም ባለስልጣን መስሪያ ቤቱ ከጥቅምት 19-21/2018 ዓ.ም ለፌዴራል ተቋማት የህግ፣ የስነ መግባር እና የውስጥ ኦዲት ሀላፊዎችና ባለሙያዎች በፌዴራል መንግስት የግዥ አፈጻጸም መመሪያ ቁጥር 1073/2017 እና በፌዴራል መንግስት የንብረት አስተዳደር መመሪያ ቁጥር 1095/2017 ላይ ሲሰጥ የቆየው ስልጠና ተጠናቋል።

በፌዴራል መንግስት የግዥ አፈጻጸም መመሪያ ቁጥር 1073/2017 ላይ ስልጠና የተሰጠው በኢፌዴሪ የመንግስት ግዥና ንብረት ባለስልጣን የመንግስት ግዥና ንብረት ማሻሻያና አቅም  ግንባታ መሪ ስራ አስፈጻሚ አቶ መላኩ ተጓዴ እና ወ/ሮ ወገኔ አይሸሽም ሲሆን  አዲሱ መመሪያ ቀድሞ ከነበረው መመሪያ በብዙ መንገዶች የተለዬ መሆኑ ተብራርቷል። አቶ መላኩ በገለጻቸው በቀድሞ የግዥ መመሪያ ላይ ይስተዋሉ የነበሩ ችግሮች ለአዲሱ የግዥ መመሪያ ዝግጅት ግብዓት ማድረግ እንደተቻለና መመሪያው የመንግስት ገንዘብ ሊያስገኝ የሚችለውን ከፈተኛ ዋጋ እንዲያስገኝ ታስቦ የተዘጋጀ መሆኑን አብራርተዋል።

በሌላ በኩል በፌዴራል የመንግስት የንብረት አስተዳደር መመሪያ ቁጥር 1095/2017 ላይ ስልጠና የሰጡት በኢፌዴሪ የመንግስት ግዥና ንብረት ባለስልጣን የግዥና ንብረት እቅድና መረጃ ዴስክ ሀላፊ የሆኑት አቶ ዘበነ ገዛኸ ሲሆኑ አዲሱ የንብረት አስተዳደር መመሪያ ተለምዷዊ አሰራርን በማስቀረትና ዲጂታል አሰራርን በማስፈን በኩል ትልቅ ለውጥ የሚያሳይ መሆኑን አመላክተዋል። አቶ ዘበነ በማብራሪያቸው ንብረትን በእቅድ መምራት፣ ንብረትን በአግባቡ ይዞ ለሚፈለገው አገልግሎት እንዲውል ማድረግ፣ የንብረት አወጋገድን በአግባቡ ማከናወን እና በግንባታ ላይ ያሉ ንብረቶች የንብረት ስራ ክፍል ክትትል ማድረግ እንዲሚጠበቅበት መመሪያው እንደሚያስገነዝብና ሁሉም በየተሰጠው የስራ ሀላፊነት ልክ ንብረቶችን መያዝና መጠበቅ እንደሚገባው አብራርተዋል፡፡